Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất là sự thỏa thuận giữa bên sử dụng đất và bên nhận thế chấp, theo đó bên sử dụng đất dùng quyền sử dụng đất hợp pháp của mình để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự nhưng không giao đất cho bên nhận thế chấp theo Điều 317 Bộ luật Dân sự năm 2015.
Theo Điều 167 và Điều 188 Luật Đất đai năm 2013, hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất phải được lập thành văn bản, có công chứng hoặc chứng thực và chỉ được thực hiện khi đất có Giấy chứng nhận, không tranh chấp, không bị kê biên và còn thời hạn sử dụng. Việc đăng ký thế chấp tại cơ quan đăng ký đất đai được thực hiện theo Nghị định 43/2014/NĐ-CP và hồ sơ đăng ký được hướng dẫn tại Thông tư 24/2014/TT-BTNMT.